Die andere wereld

Hoe is het om aan de andere kant van de wereld te zijn en daar om eten te vragen? Ik heb het zelf nog niet meegemaakt maar op televisie zie ik het tafereel, van drie Nederlandse jongens op avontuur in Zuid-Afrika die hun eten (met moeite) delen met de lokale bevolking. Ze ontmoeten daar de lokale bevolking maar ook Nederlanders die ervoor kozen om naar Zuid-Afrika te emigreren.

Het zijn twee bekende liedjesmakers, popidolen uit Nederland, met hun Nederlandse ad-hoc manager. Ze eten gedrieën met een lokale producent in een echt township restaurant. Ze eten in stijl, zoals ze het daar gewend zijn, met veel vlees, direct op het vuur gebraden. Braaien noemen ze het, en je eet met de handen.

“Het is wel heel veel eten. Dat krijgen we nooit op”, zegt een van de drie jongens.

“Ja, dat is een koe voor jou, een voor jou en een voor mij.” Ze genieten van de gebraaide koe. Een van de Nederlanders voelt zich een beetje ongemakkelijk om met de handen te eten. Maar de echte dreun, de-grote-cultuurschok, komt even later pas, als ze het eten niet op krijgen.

“Wat doen we nu hiermee?” Ze staan met hun borden bijna al bij de prullenbak, ready om het weg te gooien.

Maar de redding is nabij. Net voordat ze uit gewoonte het eten de vuilnisbak in willen pleuren, legt de Zuid-Afrikaanse producent uit hoe de mensen daar het eten delen. Want buiten het restaurant staan de arme mensen te wachten, mensen met weinig geld om eten te kopen, zij wachten buiten het restaurant tot iemand het voedsel dat over is komt delen. Een van de Nederlandse jongens luistert met open mond. Hij kan het niet geloven.

Terwijl bij mij op dat moment alle alarmbellen afgaan (gratis eten!) en ik op het puntje van mijn stoel zit, lopen de drie Nederlanders erg onwennig naar buiten. Met hun bord. Ze hebben er duidelijk moeite mee hun overgebleven eten weg te geven.

“Het gaat tegen mijn natuur in”, zegt een van de drie, en we zien enkele jonge jongens van een jaar of zes, zeven, acht het eten uit het bord graaien, alsof ze bang zijn dat die blanke man van gedachten wisselt. Een oud dametje krijgt ook wat mee en binnen een mum van tijd zijn de borden en schalen alweer leeg. De artiesten kijken elkaar met grote verbazing aan, nog steeds onwennig.

Even later in de auto komt de bezinning en zegt er eentje: “Ik voelde me hier een beetje ongemakkelijk bij. Met dat eten uitdelen.”

“Dat is niet nodig, om je ongemakkelijk te voelen. Hier gooien ze geen eten weg, dat is echt 'not done' zei Malik, de producent.”

“Ja dat weet ik wel, maar toch voelt het raar. Begrijp je?”

En zo praten ze nog wat door terwijl ze in de luxe wagen relaxed door de Zuid-Afrikaanse straten rijden, in een andere wereld.

Maar het is niet alleen een andere wereld voor hen zo besef ik. Ook voor mij is dit die andere wereld. Ik ben het zo gewend om eten te delen, en om te vragen voor eten, zelfs om eten in de afvalbak te vinden, dat ik soms inderdaad vergeten ben dat voor veel Nederlanders het normaal is om veel eten weg te gooien, in plaats van eten te delen.

Eten weggooien en te veel eten hebben is de norm in Nederland. En delen is een ver-ons-bed-show. Dat blijft toch wel apart voor mij. Maar ik ben blij dat ik die andere wereld zo openhartig heb mogen aanschouwen. Op televisie dat wel, maar zo heb ik toch maar weer mogen zien hoe het aan de andere kant is.

Zie “Nick & Simon, die Suid-Afrikaanse Droom” via uitzendinggemist.nl

Het krediet dat doorliep

Eerst was er niets. Zelfs het luchtledige was er nog niet. Maar plotseling was er iets, eerst nietig en klein maar tegelijkertijd groot en alomvattend. Het gaf en het nam. Tot het aan zijn einde kwam.

Dit is het verhaal van het krediet dat altijd maar doorliep. Er kwam gewoon geen eind aan. Het krediet zag het licht met een handtekening op papier, met een druk op de knop en de extra nullen op de bankrekening.

Het krediet was blij. Het keek rond, snuffelde hier en rook nog eens daar. Het voelde allemaal erg goed aan. Het krediet dacht verder niet na, het was gewoon zonder poespas in staat om lopend altijd te bestaan.

Die andere wereld

Hoe is het om aan de andere kant van de wereld te zijn en daar om eten te vragen? Ik heb het zelf nog niet meegemaakt maar op televisie zie ik het tafereel, van drie Nederlandse jongens op avontuur in Zuid-Afrika die hun eten (met moeite) delen met de lokale bevolking. Ze ontmoeten daar de lokale bevolking maar ook Nederlanders die ervoor kozen om naar Zuid-Afrika te emigreren.

“Het is wel heel veel eten. Dat krijgen we nooit op”, zegt een van de drie jongens.

Fast Food

Bliep-bliep-bliep. Een pak koeken, melk, twee zakken croissants, een brood, nog een pak koeken, piep-piep-piep, de producten gaan een voor een over een scanner terwijl een scherm de prijs laat zien.

“Dat is dan eenentwintig euro en vijfenveertig cent”, zegt de kassamevrouw. Ze kijkt onderwijl naar de klant op een manier die je niet echt inspirerend kan noemen. De ogen van de klant kijken naar de handen van de mevrouw. Geld wisselt zich van handen om daarna direct in een la te verdwijnen.

Klassiekers uit de Afval

Nog geen tien meter verder, terwijl de Bulgaar nog aan het inladen is, houd ik me opnieuw stil. Dozen vol met boeken liggen voor mijn voeten. Zo veel dozen zelfs dat boeken ook over de grond verspreid liggen; de sporen van een vorige speurder. Mijn mond valt nog verder open van verbazing als ik een paar boeken in mijn hand neem. Harry Potter in meerdere delen lacht mij vanaf een harde kaft toe, en snel schieten mijn handen ook door de andere boeken waaronder klassiekers zoals Asimov's “Foundation” en Castaneda's “The Teachings of Don Juan”.

De Waarde van Geld

Het was inmiddels negen maanden geleden dat ik geld in mijn handen had gehad. Dat ik geld gevoeld had, aangeraakt had, het knisperende geluid van briefgeld hoorde en het papier in mijn handen voelde. Het was zo lang geleden dat ik van schrik niet wist ik wat ik ermee moest.

Het geld was niet eens mijn eigen geld. Ik was te gast bij vrienden in Lyon en het was mijn beurt om naar de markt te gaan en inkopen te doen. Ik accepteerde het, want vond dat ik geen slaaf mocht zijn van mijn principes.

Effectief Weigeren

Afgelopen zomer was ik op reis in Portugal. Lopend en met de duim. Ik liftte van noord naar zuid en genoot van alle gastvrijheid die ik ontving. In die drie maanden heb ik geen geld uitgegeven, behalve een enkele keer als ik geld van derden kreeg en een pauze nodig had. Zelf had ik niets.

Plannen had ik evenmin en zo kwam ik van het ene avontuur in de andere terecht en omdat ik open was om nieuwe mensen te ontmoeten, ben ik heel wat karakters tegengekomen bij wie het effectief weigeren in de vingers zat.

Het Wachten Waard

De auto’s leiden hun eigen leven, de mensen in de blikken gevaarten zien mij niet en gaan gewoon door op hun eigen weg. Onbekommerd over deze jongen die zo vriendelijk naar ze glimlacht en af en toe zwaait. “Wat wil hij toch van ons”, spreken hun ogen.

De enige die stoppen zijn lokale bewoners die nergens heengaan maar wel zo vriendelijk zijn om een praatje te maken. “Hij heeft vast hulp nodig”, is wat zij denken.